İşten ayrılırken iki temel alacak gündeme gelir: kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı. İkisi farklı kurallarla hesaplanır ve farklı şartlara bağlıdır; bu rehberde her ikisini yan yana, 2026 güncel verileriyle anlatıyoruz.
Kıdem tazminatı, en az bir yıllık çalışması olan işçiye çalışma süresi üzerinden ödenir; ihbar tazminatı ise kanuni bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihte bu sürelere karşılık ödenir. Tüm rakamlar Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgelerine dayanan güncel tutarlardır.
Tazminat nedir?
İş hukukunda en sık karşılaşılan iki türü kıdem tazminatı ve ihbar tazminatıdır. Bu rehber yalnızca bu iki iş hukuku tazminatını kapsar; trafik kazası veya iş kazası tazminatları farklı mevzuata tabidir.
Her tazminat türünün hesabı farklıdır: kıdem tazminatında çalışma süresi ve giydirilmiş brüt ücret esas alınırken, ihbar tazminatında kanuni bildirim sürelerine karşılık gelen ücret ödenir. Bu yüzden önce hangi tazminatı hesapladığınızı netleştirmeniz gerekir.
Tazminat türleri
Önce fesih şeklinize bakın: işveren feshetti ve bir yıl dolduysa kıdem tazminatı; ihbar süresi kullandırılmadıysa ihbar tazminatı gündeme gelir. İkisi birlikte de hesaplanabilir.
- Kıdem tazminatı: En az bir yıl aynı işyerinde çalışmış işçiye, iş akdinin kanunda sayılan nedenlerle sona ermesi halinde ödenir. 1475 sayılı kanunun 14. maddesiyle düzenlenir.
- İhbar tazminatı: İş sözleşmesini fesheden tarafın kanuni bildirim süresine uymaması halinde, bu sürelere karşılık gelen ücret tutarıdır. Kıdem şartı aranmaz.
- Evlilik nedeniyle kıdem tazminatı: Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılması halinde kıdem tazminatına hak kazanmasıdır.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı hesabında genel kural basittir: her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir. Bir yıldan artan ay ve günler orantılı olarak hesaba katılır.
Giydirilmiş brüt ücret, çıplak maaşınıza süreklilik arz eden yan hakların eklenmesiyle bulunur: yemek yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı ve düzenli primler dahildir. Fazla mesai ücreti, harcırah ve tek seferlik primler kural olarak dahil edilmez.
Hesaplanan tutar, ilgili dönemin kıdem tazminatı tavanını aşamaz. 2026 yılında tavan iki dönem halinde uygulanır:
| Dönem | Kıdem tazminatı tavanı |
|---|---|
| 01.01.2026 - 30.06.2026 | 64.948,77 TL |
| 01.07.2026 - 31.12.2026 | 73.729,87 TL |
- Önce giydirilmiş brüt ücretinizi hesaplayın.
- Sonra bu tutarı işten ayrıldığınız dönemin tavanıyla kıyaslayın; tavanı aşıyorsa tavan tutarı esas alın.
- Bulduğunuz tutarı toplam çalışma sürenizle (yıl olarak) çarpın.
- Brüt sonuçtan binde 7,59 damga vergisini düşürün; kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmediğini unutmayın.
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
İhbar tazminatı, fesih bildiriminin kanuni sürede yapılmaması halinde, bu sürelere karşılık gelen ücretin peşin ödenmesidir. İhbar tazminatı hesaplama detayları için ilgili rehberimize bakın.
Kanuni ihbar süreleri kıdeme göre 2, 4, 6 ve 8 haftadır; tam tablo, gün karşılıkları ve başlangıç kuralları için ihbar süreleri rehberine bakın.
- Hesap, giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır: (aylık brüt / 30) x ihbar süresi (gün).
- Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatı gelir vergisine tabidir; ayrıca damga vergisi kesilir.
- İhbar süresine uyan taraf tazminat ödemez; süre tanınmadan fesheden taraf öder.
Kıdem ve ihbar tazminatı karşılaştırması
İki tazminat sık karıştırılır ama farklı haklardır. Aynı fesihte ikisine birden hak kazanılabilir.
| Özellik | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı |
|---|---|---|
| Dayanak | 1475 s. Kanun m.14 | 4857 s. Kanun m.17 |
| Şart | En az 1 yıl çalışma | Kıdem şartı yok |
| Hesap | Giydirilmiş brüt x yıl | İhbar süresine karşılık ücret |
| Tavan | Var (2026: 73.729,87 TL) | Yok |
| Gelir vergisi | İstisna | Tabi |
| Damga vergisi | Binde 7,59 | Binde 7,59 |
Örnek hesaplama (2026 ikinci dönem)
Aylık giydirilmiş brüt ücreti 50.000 TL olan, 4 yıl 3 ay çalışmış bir işçinin Ekim 2026 tarihinde işten ayrıldığını varsayalım. Ücret tavanın (73.729,87 TL) altında olduğu için gerçek ücret üzerinden hesap yapılır.
Toplam süre 4,25 yıl eder. Brüt tazminat 50.000 x 4,25 = 212.500 TL bulunur. Damga vergisi 212.500 x 0,00759 = 1.612,88 TL düşülür. Net ödenecek tutar 210.887,12 TL olur.
Aynı işçinin brüt ücreti 90.000 TL olsaydı tavan uygulanırdı: 73.729,87 x 4,25 = 313.351,95 TL brüt, damga vergisi sonrası 310.973,61 TL net ödenirdi. Tavan, yüksek ücretlilerin alacağını bu örnekte yaklaşık 100.000 TL sınırlamış olur.
2026 yılına özel dönem karşılaştırmaları, 30 Haziran / 1 Temmuz eşiği örnekleri ve üç farklı senaryo için 2026 hesaplama atölyesine bakınız.