Kıdem tazminatınız zamanında ödenmediyse, alacağınızın üzerine faiz işler. Uygulanan faiz, bildiğiniz yasal faiz değil; bankaların mevduata uyguladığı en yüksek faizdir ve fesih tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Hangi faizin neden uygulandığını, faizin hangi tarihten işlemeye başladığını ve hesabın somut bir örnekle nasıl yapıldığını aşağıda anlattık. Tazminatınızın anaparasını henüz hesaplamadıysanız önce kıdem tazminatı hesaplama sayfasına bakın.
Kıdem tazminatına hangi faiz uygulanır?
1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesi açıktır: kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılan davada hakim, gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder.
Buradaki kritik ayrımı kaçırmayın: kıdem tazminatına yasal faiz değil, mevduat faizi uygulanır. Yasal faiz, 3095 sayılı Kanun ile belirlenen ve genellikle mevduat faizinin altında kalan orandır. Kıdem tazminatında ise kanun koyucu işçiyi özellikle korumuş ve bankaların 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek oranı esas almıştır.
⚠️ Önemli Not: Faiz oranı dava tarihindeki değil, fesih tarihinden itibaren işlemeye başlar; bu yüzden alacağınızı geç tahsil etmek işverene değil size kaybettirir. Dava açmayı geciktirmeyin.
| Faiz türü | Oran (örnek) | Kıdem tazminatında uygulanır mı? |
|---|---|---|
| Yasal (kanuni) faiz | Genellikle daha düşük | Hayır |
| Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Piyasaya göre değişir, daha yüksek | Evet (1475 m.14) |
Faiz ne zaman işlemeye başlar?
Faiz, fesih tarihinden itibaren işler. Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel olur; yani işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesine, ihtar çekilmesine gerek yoktur.
Bu nokta uygulamada sık karıştırılır. Diğer bazı işçilik alacaklarında (örneğin ihbar tazminatı) faiz için temerrüt tarihi esas alınırken, kıdem tazminatında başlangıç doğrudan fesih tarihidir. İşveren ödemeyi bir yıl geciktirdiyse, bir yıllık faiz işlemiş demektir.
Hesaplama örneği: adım adım
Hesap basit faizle yapılır; bileşik faiz uygulanmaz. Her geciken gün için anapara üzerinden günlük oran işletilir.
Örnek: Kıdem tazminatı alacağı 200.000 TL olsun ve fesih tarihindeki en yüksek mevduat faizi yıllık %40 olsun. İşveren ödemeyi 180 gün geciktirsin.
💰 Kendi kıdem tazminatınızın ana para tutarını öğrenmek için hemen hesaplayın; faiz, bu tutar üzerinden ayrıca işler.
- Günlük faiz oranı: %40 / 365 = günlük yaklaşık %0,1096
- Günlük faiz tutarı: 200.000 x %0,1096 = yaklaşık 219,18 TL
- 180 günlük toplam faiz: 219,18 x 180 = yaklaşık 39.452 TL
- İşçinin alacağı toplam: 200.000 + 39.452 = 239.452 TL
Dava dilekçesinde faiz talebini unutmayın
En sık yapılan hata şudur: dava dilekçesinde faiz talep edilmez. Hakim, tarafların talebiyle bağlıdır; dilekçede istenmeyen faize kendiliğinden hükmedemez.
Dilekçede hem faiz türünün (mevduata uygulanan en yüksek faiz) hem de başlangıç tarihinin (fesih tarihi) doğru yazılması gerekir. Yanlış başlangıç tarihi yazılırsa, örneğin dava tarihinden faiz istenirse, hakim fesih tarihinden faize hükmedemez; çünkü taleple bağlıdır.
Arabuluculuk görüşmesinde veya işverenle yapacağınız anlaşmada da faiz alacağını ayrıca gündeme getirin. Anlaşma metnine faizden feragat ettiğinize dair hüküm konulmuşsa sonradan faiz isteyemezsiniz.
⚠️ Önemli Not: Dilekçede faiz talep edilmezse mahkeme kendiliğinden faiz hükmedemez. Talebinizi “fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte” şeklinde açık yazın.
Diğer alacaklarda faiz rejimi farklıdır
Her işçilik alacağına aynı faiz uygulanmaz. Kıdem tazminatını diğer kalemlerle karıştırmayın:
| Alacak | Faiz türü | Başlangıç |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | En yüksek mevduat faizi | Fesih tarihi |
| İhbar tazminatı | Yasal faiz | Temerrüt tarihi, yoksa dava tarihi |
| Yıllık izin ücreti | Yasal faiz | Temerrüt tarihi, yoksa dava tarihi |
| Fazla mesai ücreti | En yüksek mevduat faizi | Temerrüt tarihi, yoksa dava tarihi |
Özet Tablosu
Kıdem tazminatı faizinin özeti:
| Konu | Kural |
|---|---|
| Uygulanan faiz | En yüksek banka mevduat faizi (1475 m.14) |
| Faiz başlangıcı | Fesih tarihi |
| Faiz türü | Basit faiz (bileşik değil) |
| Zamanaşımı | 5 yıl |
| İhbar tazminatı faizi | Yasal faiz |
| Fazla mesai faizi | Mevduat faizi |